de zesde letter

griekse_lettersDe 24 Griekse letters hebben een eigen naam. Deze namen horen gewoon bij het Nederlands: alfaman, bètameisje, deltaplan, omegavetten. Het zijn wel de Oudgriekse letternamen die in het Nederlands bekend zijn:
Alfa, bèta, gamma, delta, epsilon, zèta, èta, thèta, iota, kappa, lambda, mu, nu, ksi, omikron, pi, rho, sigma, tau, ypsilon, phi, chi, psi, omega.

De Nieuwgriekse letternamen lijken er natuurlijk veel op, maar ze klinken wel heel anders:
‘Αλφα, βήτα, γαμμα, δέλτα, έψιλον, ζήτα, ήτα, θήτα, ιώτα, κάππα, λάμδα, μι, νι, ξι, όμικρον, πι, ρω, σίγμα, ταυ, ύψιλον, φι, χι, ψι, ωμέγα.
Alfa, vita, gamma, dhelta, epsilon, zita, ita, thita, jota, kappa, lamdha, mi, ni, ksi, omikron, pi, ro, sigma, taf, ypsilon, fi, chi, psi, omega.

De oude Grieken telden ook met behulp van de letters van het alfabet. In het huidige Griekenland worden bij een opsomming de Griekse letters nog steeds gebruikt als cijfers . De eerste koning van Griekenland heet ‘Οθων Α’ , Otto I en de laatste koning van Griekenland is Κωνσταντίνος Β’, Constantijn II. Ο Ερρίκος Η΄ της Αγγλίας is koning Hendrik de Achtste van Engeland. De ita is weliswaar de zevende letter van het alfabet, maar het klopt heus en daarvoor moeten we weer teruggaan naar oude Griekse tijden.
Ooit kende het Oudgriekse alfabet meer dan 24 letters, waaronder een zesde letter met de prachtige naam “Wau” of Digamma (w), een soort van hoofdletter F. Deze letter is al in de oudheid van het toneel verdwenen, maar werd nog wel gebruikt voor het cijfer zes. Geleidelijk aan is deze letter vervangen door de stigma, die lijkt op een c, maar een legatuur is van een sigma en een tau/taf. Daarom wordt in het Nieuwgrieks στ’ gebruikt voor bijvoorbeeld στ’ δημοτικού, de zesde klas van de basisschool. En daarom weer kent het Nieuwgriekse alfabet wanneer de letters als cijfers worden gebruikt 25 letters en dan staat de ita toch voor het cijfer 8.